Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борборунда өтүп жаткан VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын алкагында коноктор көчмөн цивилизациясынын тарыхы жана салттары менен гана таанышпастан, заманбап искусство улуттук мурасты кандайча жаңыча чечмелеп жатканын да көрүшүүдө. Көркөм программага катышкан сүрөтчүлөрдүн бири — 27 жаштагы Сергей Худолеев.
Сергей негизги көргөзмөгө «Аламан-улак» аттуу көлөмдүү эмгегин, ошондой эле бир нече этюд — композицияны жана образды издөө процессинде жаралган чакан өз алдынча көркөм чыгармаларын тартуулады.
Сүрөт кыргыздын эң белгилүү улуттук оюндарынын бири — аламан-улакка арналган. Бирок сүрөтчү үчүн бул жөн гана ат үстүндөгү мелдештин көрүнүшү эмес. «Күрөш сыртта гана эмес, адамдын ичинде да жүрөт. Бул — адамдын ички күрөшү», — дейт Сергей өз эмгегинин негизги философиялык идеясын түшүндүрүп жатып.
Сүрөттүн идеясы Нарынга болгон сапардан кийин пайда болгон. Аламан-улакты көзмө-көз көргөндөн кийин сүрөтчү визуалдык материалдарды топтоп, сүрөттөрдү жана видеолорду изилдеп, өзгөчө силуэттерди жана образдарды издей баштаган. Андан соң көптөгөн эскиздер жана композициянын чакан варианттары жаралган.
Сүрөттүн эң чоң вариантын Сергей бир айга жакын убакытта тарткан. Бирок анын айтымында, эмгектин жаралуу процесси мындан бир топ эрте башталган — ал бир нече жыл бою материалдарды, байкоолорун топтоп, акырында полотного түшүрүлө турган образды издеп келген. Бүгүн Сергей Кыргызстанда жашап, эмгектенет. Ал Чүй облусунун Садовое айылынан. «Билимкана» мектебинде мугалим болуп, балдар менен иштейт. Негизги жумушунан кийин өзүнүн чыгармачылык устаканасында сүрөт тартууну улантат.
Учурда анын чыгармачылыгында бир нече багыт бар: портрет, тарыхый жана улуттук композициялар, ошондой эле абстракция. Ошол эле учурда сүрөтчү өзүнүн чыгармачылык жолун дагы деле издеп, жаңы формаларды сынап жатканын айтат.
Ага таасир берген сүрөтчүлөрдүн катарында Сергей орус искусствосундагы передвижниктерди, ал эми кыргыз сүрөтчүлөрүнөн Семён Чуйков менен Гапар Айтиевди атайт. Жаш болгонуна карабастан, сүрөтчүнүн буга чейин чакан көргөзмөлөрү өтүп, анын эмгектери Кыргызстандын чегинен алыс жерлерден да өз ээлерин табууда.
Сергей жакында эле чет өлкөлүк конокторго өзүнүн сүрөттөрүнүн бирин саткан. Аламан-улакка арналган бул эмгек эми Лондонго жөнөтүлөт. «Аларга менин техникам абдан жакты. Сүрөттү Лондонго алып кетишти жана Бишкектеги студияма кайра келип көрүүнү пландап жатышат», — деди сүрөтчү. Сергей үчүн бул жөн гана сүрөт сатуу эмес. Бул — кыргыз искусствосун чет өлкөлүк көрүүчүлөргө таанытууга мүмкүнчүлүк.
Ошондуктан ал Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарына катышууну өлкөнүн маданияты үчүн маанилүү деп эсептейт. «Дүйнөлүк оюндар Кыргызстанга өзүнүн салттарын дүйнөгө таанытууга мүмкүнчүлүк берет. Мындай иш-чаралар өлкөлөрдүн, адамдардын жана көз караштардын ортосундагы өз ара байланышка аянтча түзөт», — деп белгиледи Сергей.
Учурда сүрөтчүнүн өзүнө таандык 30га жакын картинасы бар, калган эмгектеринин басымдуу бөлүгү буга чейин өз ээлерин тапкан. Ал жакынкы жылдары көлөмдүү полотнолордон турган коллекциясын түзүп, чоң жеке көргөзмөсүн өткөрүүнү пландап жатат.
Бирок анын максаттары бир гана көргөзмө менен чектелбейт. «Кыргызстандын өзүнө таандык колоритин алып, аны эл аралык аренага чыгаргым келет. Совет мезгилиндегидей өзүнүн кыргыз кереметин жаратып, Кыргызстанды дүйнөгө дүңгүрөтүп тааныткым келет», — дейт жаш сүрөтчү. Анын эмгектеринде улуттук маданият музейдеги экспонат катары эмес, заманбап, таанымал жана өлкө сыртындагы көрүүчүгө да түшүнүктүү болгон жандуу көркөм тилге айланууда. Балким, ушундай эмгектердин бири бул жолду эчак эле баштагандыр: кыргыз сүрөтчүсү тарткан аламан-улактын баяны эми Кыргызстандын чегинен алыс — Лондондо уланууда.